Köşkün Tarihçesi

Levantenler osmanlı döneminde özellikle tanzimat sonrasında istanbulda ve büyük liman kentlerinde yoğunlaşan ve ticaretle uğraşan müslüman olmayan azınlıklardır. XVII. Yüzyıldan XIX. Yüzyıla kadar İzmir'in önemli ticaret merkezi olmasında ve ticaret hayatının gelişmesinde levantenler önemli rol oynamışlardır. Levantenler İzmir'e 200 yıl önce gelmeye başladılar. Gelen aileler genellikle İngiliz, Fransız ve İtalyanlar'dı. Halı, incir, üzüm ve pamuk ticareti için gelmişlerdir. Sonradan ise sanayiyi geliştirmişlerdir.

Levantenler Osmanlılara göre batılı, Avrupalılara göre doğuluydular. Batı Avrupa'dan yola çıkıp Levant'a yani doğuya yerleşmişlerdi. Bu yüzden onlara doğulu anlamına gelen levanten adı takılmıştır.

İzmir'deki levanten aileleri Bornova (Bournabat), Karşıyaka(Cordelio) ve Buca(Boudja)'da oturmuşlardır. Bu nedenle bu bölgelerde İngiliz, Fransız ve italyan mimarisinin özelliklerini yansıtan evler yapılmıştır. Bu evler o zamana göre büyük ve ihtişamlı evlerdi. Büyük bahçeler içerisindeydi. Bahçelerinde de yabancı bahçe mimarisinin özellikleri görülmekteydi. Bu evlerin başında Bornova'da Belhomme Evi, Peterson Köşkü, Murat Evi, Paggy Köşkü, Pandespanian Köşkü, Maltas Evi, Stainbuchel Evi, Chamaud Evi, Charlton Wittal Evi, Well House, Edmund Giraud Evi, Donald Giraud Evi, ALİOTTİ Evi ve Bari Evi gelmektedir. Bunlardan Aliotti evi Floransa soylularından Aliotti ailesi tarafından 1800'lü yılların başlarında yaptırılmıştır.

Günümüzde Aliberti, Penetti, Petrini, Bragiotti, Mainetti, Aliotti, Tito, Missir gibi aileler de hâlâ İzmir'de yaşıyorlar.

İstanbul İtalyan Ticaret Odası Başkanı, Baron Enrico Aliotti de İzmirli Aliottiler'den gelmektedir. Floransa kökenli Aliottiler İzmir'e Sakız Adası'ndan göç etmişlerdir. Enrico Aliotti'nin büyük dedesinin babası Antonio Aliotti de Toskana granddüşesinin konsolosu olup, Antonio Aliotti bu görevini 1860'a kadar sürdürmüştür.Daha sonra büyükbaba Enrico Aliotti de tütün, pamuk ve incir ihracatına başlamıştır , firmasının adı da "Aliotti Biraderler."dir.

Enrico Aliotti'nin babası İzmir'de kurulan Şark Halı Şirketi'nin de ortaklarından olup esas ismi Oriental Carpet Manifacturers (O.C.M.) olan şirket İzmir'deki halı tüccarlarının birleşmesi sonucu ortaya çıkmış ve zamanında dünya çapında bir müessese haline gelmiştir.

Esasen Enrico Bey İzmir'de üç ayrı Aliotti ailesinin var olduğunu söylemekte olup, bu aileler Bornovalı, Bucalı, diğeri de Kordelyalı (bugün Karşıyaka) Aliottilerdir. Enrico Aliotti ailenin ana kolundan baron olduğu için bu asalet ünvanını sürdürülmektedir.

04.11.2008 tarihinde hizmet vermeye başlayan Denta Köşk, İzmir’in ilk Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi olmasının yanında muazzam tarihi köşkün tarafımızdan restore edilip, bir tarihi değerimize hayat vermiş olunması, bizler için ayrı bir gurur kaynağıdır.